Fr

INTELLIGENCE

Pluralisme van Europese media komt in het gedrang door concentratie en politieke druk

Vrijdag 3 Juli 2026

Pluralisme van Europese media komt in het gedrang door concentratie en politieke druk

Het mediapluralisme blijft onder druk staan in de Europese Unie, zo blijkt uit de Media Pluralism Monitor 2026 van het Centre for Media Pluralism and Media Freedom van het Europees Universitair Instituut.
 
De studie, die vorige maand werd gepubliceerd, beoordeelt de 27 lidstaten aan de hand van vier pijlers: fundamentele bescherming, marktpluraliteit, politieke onafhankelijkheid en sociale inclusie. Ze komt uit op een gemiddelde risicoscore van 49%, onveranderd ten opzichte van vorig jaar.
 
Drie lidstaten worden voortaan ingedeeld in de categorie met een hoog risico: Hongarije, Malta en Cyprus. Hongarije blijft het land met het hoogste risico en bevindt zich dicht bij de drempel van een zeer hoog risico, al zou daar verandering in kunnen komen na de verkiezing van Péter Magyar. Alleen Zweden en Duitsland behoren tot de categorie met een laag risico.
 
Het rapport wijst de marktpluraliteit aan als de belangrijkste structurele kwetsbaarheid in Europa. Alle lidstaten vertonen een hoog of zeer hoog risico op het vlak van de concentratie van media-aanbieders en digitale markten. Dat is onder meer te wijten aan de dominante positie van grote platformen, zoekmachines en generatieve AI in de toegang tot informatie. Ook de economische leefbaarheid van de mediasector blijft kwetsbaar, met een dalende journalistieke werkgelegenheid en bedrijfsmodellen die onder druk staan.
 
De studie wijst daarnaast op een achteruitgang van de politieke onafhankelijkheid van de media, als gevolg van de rechtstreekse of onrechtstreekse invloed van politieke spelers, een gebrek aan transparantie over eigendomsstructuren en aanhoudende risico's bij de toewijzing van overheidsadvertenties. Wat de bescherming van journalisten betreft, signaleren de auteurs een toename van verbale aanvallen, lastercampagnes, digitale bedreigingen en misbruik van gerechtelijke procedures. Tot slot blijft ook sociale inclusie een aandachtspunt, onder meer op het vlak van de vertegenwoordiging van vrouwen, culturele diversiteit en de bestrijding van haatspraak.
 
België scoort goed, maar blijft kwetsbaar door mediaconcentratie
 
België blijft een van de Europese landen waar het mediapluralisme relatief goed beschermd is, al is het medialandschap steeds duidelijker structureel kwetsbaar.
 
Met een globale score van 41% behoort ons land tot de categorie met een laag tot gemiddeld risico en staat het op de achtste plaats van de 27 lidstaten. Dat resultaat weerspiegelt een algemeen robuust democratisch kader, onder meer dankzij het bestaan van afzonderlijke regelgeving en regulatoren, met de CSA aan Franstalige zijde en de VRM aan Vlaamse zijde.
 
België behaalt de beste resultaten op het vlak van fundamentele bescherming en politieke onafhankelijkheid. Beide worden ingeschaald als laag risico. Het grootste knelpunt blijft de marktpluraliteit, die met een score van 68% als hoog risico wordt beschouwd. De mediaconcentratie blijft zeer groot in beide taalgemeenschappen, en zeker aan Franstalige zijde met de fusie tussen Rossel en IPM.
 
Het rapport merkt ook op dat internationale spelers naar schatting ongeveer 62% van de Belgische digitale advertentiemarkt in handen hebben, waardoor lokale media minder kunnen profiteren van de groei van de digitale advertentie-inkomsten.

Archief / INTELLIGENCE