Fr

INTELLIGENCE

Seen from Space: Beïnvloedt reclame de berichtgeving? De perceptie van de Belgen

Zondag 20 September 2026

Seen from Space: Beïnvloedt reclame de berichtgeving? De perceptie van de Belgen

Het Digital News Report (DNR) is het onderzoek over verschillende markten heen dat het Reuters Institute for the Study of Journalism van de Universiteit van Oxford jaarlijks voert. Naast terugkerende vragen over het vertrouwen in nieuws, het gebruik van sociale media en het betalen voor online nieuws, behandelt het DNR af en toe ook andere thema’s. In sommige jaren ging het bijvoorbeeld over het beluisteren van podcasts, terwijl in de editie van 2026 een vraag werd toegevoegd over de perceptie van de invloed van externe partijen op de berichtgeving over de actualietit.

Voor de 2.039 Belgische respondenten van het DNR was dit een gelegenheid om zich uit te spreken over hun perceptie van de mate van invloed, aan de hand van een schaal met vier gradaties: van ‘zeer sterk’ tot ‘volledig afwezig’. Interessant voor de reclamesector is dat adverteerders daarbij worden vergeleken met andere partijen, zoals overheden en politici, media-eigenaars en aanverwante bedrijven, activisten (met niet-gouvernementele organisaties of vakbonden als voorbeelden), de georganiseerde misdaad (!) en experts, academici, onderzoekers of wetenschappers.
Wat de invloed van adverteerders betreft, is er een relatief grote overeenkomst tussen de twee taalgemeenschappen: 55% van de Nederlandstalige en 53% van de Franstalige respondenten vindt dat adverteerders een zekere invloed hebben op de manier waarop nieuws wordt behandeld. Toch staan zij, nog altijd wat percepties betreft, lang niet bovenaan in deze rangschikking van invloed.

Aan Nederlandstalige kant zou de grootste invloed uitgaan van officiële instanties, gevolgd door experts en vervolgens media-eigenaars. Aan Franstalige kant ligt de situatie anders: daar worden adverteerders voorafgegaan door media-eigenaars en de politieke wereld. Bij de Franstaligen komen onderzoekers en academici op de vierde plaats, na de adverteerders.

De twee taalgemeenschappen zijn het wel eens over de positie van de activisten, die voorlaatste staan wat invloed betreft, gevolgd door criminele groepen. Die worden volgens niet te verwaarlozen percentages van de respondenten dus wel degelijk gepercipieerd als partijen die een effect hebben op de berichtgeving …

Naast de rangschikkingen kunnen ook de scores die de respondenten toekennen aanzienlijk verschillen: over het algemeen schatten Nederlandstaligen de externe invloeden hoger in dan Franstaligen. Bovendien spreekt, afhankelijk van de voorgelegde antwoordmogelijkheden, een aanzienlijk aandeel van 14 tot 28% van de respondenten zich niet uit over deze kwestie van invloed. Het percentage dat geen antwoord geeft, ligt het hoogst bij de vraag over de georganiseerde misdaad.

Om terug te komen op de gepercipieerde invloed van reclame: die wordt naar verhouding belangrijker ingeschat dan gemiddeld door respondenten met een hoger inkomen en door mensen die langere opleidingen hebben gevolgd. Ongetwijfeld het effect van een scherper ontwikkelde kritische geest.

Archief / INTELLIGENCE