Fr

TECH

De funnelvisie van Martin Andree, door Fred Bouchar (MM)

Donderdag 28 Mei 2026

De funnelvisie van Martin Andree, door Fred Bouchar (MM)

Op 21 mei zorgden BPX en Martin Andree voor inzicht in een oorlog zonder naam.
 
Een gevecht dat niet ruikt naar napalm in de ochtend, maar eerder naar het warme plastic van een smartphone die in de zon is blijven liggen, naar lauwe koffie in landschapskantoren met af en toe een zweem van de synthetische geur van een miljardair die ervan overtuigd is dat de mensheid een bug in zijn app is.
 
De hoofdrolspelers lopen niet rond in legerboots, wel op witte sneakers. Ze hebben het over disruptieve innovatie en creatieve vernietiging, terwijl ze dromen van een democratie die even optioneel is als een update van gebruiksvoorwaarden.
 
De oorlog in kwestie is de mediastrijd waarover Martin Andree het had tijdens de recente meet-up van BPX. Voor wie erbij was, en zeker voor wie het gemist heeft: lees zeker en zo snel mogelijk de scherpe analyse van Danny Devriendt .
 
De Media War gaat om te beginnen om economische verdringing. Grote digitale platformen duwen redactionele media geleidelijk naar de uitgang, niet alleen door de reclame-inkomsten op te slorpen, maar ook door zich de publieke sfeer zelf toe te eigenen: die broze plek waar opinies ontstaan, waar feiten botsen en waar een democratie nog kan leven.
 
Andree beschrijft die dynamiek als het resultaat van een “symbiotische beweging tussen dark tech, de Amerikaanse overheid, Europese rechtse populisten en, recenter, Poetin, die militaire agressie in Oost-Europa combineert meteen  desinformatieoorlog op platformen”.
 
Die spelers hebben niet noodzakelijk dezelfde agenda. Ze lijken eerder op een free jazz band op ketamine: iedereen improviseert op zijn eigen manier, maar samen produceren ze toch een vreemde symfonie die de democratie aantast.
 
De paradox is bekend, en blijft bijzonder doeltreffend: platformen en hun politieke bondgenoten presenteren zich als heroïsche verdedigers van de vrije meningsuiting tegen zogezegde censurerende “elites”. Terwijl, zoals Andree aangeeft, net het omgekeerde gebeurt: onder het mom van vrije meningsuiting te bevorderen, beperken deze spelers de vrijheid van de media, verzwakken ze tegenmachten en leggen ze hun eigen spelregels op aan het publieke debat.
 
Het ultieme wapen van de Media War is geen tank, geen raket en zelfs geen losstaand algoritme. Het is een systeem. Een digitaal monopolie in handen van “een microscopisch kleine groep bedrijven die stilletjes het digitale zenuwstelsel van de mensheid opslorpt”, zoals Danny Devriendt het samenvat.
De grafiek van Martin Andree toont dat op een treffende manier: een funnel van moderne soevereiniteit, een onzichtbare pijplijn waarin miljarden fragmenten van het leven — kliks, blikken, verlangens, woede, slapeloosheid, koopfantasieën en existentiële paniek — als radioactieve regen neerdalen in de muil van vier platformen die vandaag het collectieve brein van de wereld delen.
 
YouTube vangt de aandacht, Facebook en Instagram zetten die aandacht om in sociaal engagement, Google vertaalt intentie naar geformuleerd verlangen en Amazon sluit de cirkel met actie: de aankoop, de transactie, de conversie. Het moment waarop die hele invloedmachine zich vertaalt in een economische daad.
 
Zoals na een bad trip besef je plots dat drie bedrijven inmiddels de verschillende psychologische lagen van menselijke besluitvorming controleren.
 
En helemaal onderaan vind je, als vazallen die klaarstaan om hun deel af te dragen, hele sectoren die afhankelijk zijn geworden van een klein Californisch oligopolie dat werkt als het zenuwstelsel van het mondiale kapitalisme: een machine die de menselijke ziel omzet in reclamemetrics.
 
Toch gaat het niet alleen om reclame-inkomsten. Het is een infrastructuuroorlog, onderhouden door een geleidelijke privatisering van onze aandacht, de newsfeeds, de publieke opinie en de toegang tot de markt. De conclusie is duidelijk. Zoals Danny Devriendt schrijft: “Dit is geen contractuele lock-in. Dit is een structurele lock-in.”
 
De vraag is niet langer of media de platformen kunnen overleven. De vraag is of een democratie kan overleven als haar publieke sfeer elke dag een beetje meer door de GAFAM-funnel moet.

Archief / TECH