Fr

TECH

Kut, kutter, kutst (of van kwaad naar erger), door Fred Bouchar (MM)

Zaterdag 8 November 2025

Kut, kutter, kutst (of van kwaad naar erger), door Fred Bouchar (MM)

Al gehoord van shittification? Het woord werd in 2022 bedacht door Cory Doctorow voor zijn boek ‘The Age of Enshittification’ en verwijst naar het feit dat alle digitale diensten die we dagelijks gebruiken tegelijk lijken te verslechteren.
 
“Soms is een term zo raak gekozen dat hij uiteindelijk de hele tijdsgeest definieert”, schreef The New Yorker bij wijze van commentaar over het boek. En inderdaad, de term slaat nagels met koppen (in die mate dat hij in 2023 uitgeroepen werd tot woord van het jaar door de American Dialect Society). 350 pagina’s lang legt de auteur uit hoe en waarom platforms langzaam, pardon my Dutch,  “verkutten” en achteruitgaan door hun eigen hebzucht. Ook Ulbe Jelluma, algemeen directeur van Print Power Europe, verwees er in een van onze voorgaande e-Brunches naar in zijn column (‘Europa kan zich niet veroorloven zijn media te verliezen aan het datakolonialisme van Big Tech’).
 
In zijn uitstekende artikel in The New Yorker legt columnist Kyle Chayka uit dat de verspreiding van de term een collectief gevoel van frustratie weerspiegelde – hij schrijft in de verleden tijd, maar het heden is even toepasselijk: “De technologie werd inderdaad beter, op een bepaalde manier, maar te vaak maakten die verbeteringen de platforms vooral efficiënter in het uitbuiten van hun gebruikers en klanten, waardoor ze winst voor zichzelf genereerden. Hoe slechter de Facebook-ervaring werd, hoe meer Meta het werk van content creators gratis kon inpikken, terwijl het de advertentie-inkomsten voor zichzelf hield.”
 
De verpesting – want dat is in feite waarover het gaat – kunnen we opedelen in drie stadia: Eerst is een platform goed voor gebruikers — het trekt massa’s mensen aan met de belofte van verbinding, gemak of een prettige ervaring. Vervolgens wordt het goed voor commerciële klanten — het offert bepaalde functies op zodat adverteerders er beter kunnen floreren. Ten slotte is het platform nergens meer goed voor — de gebruikerservaring is verworden tot een hoop miserie.

Nu generatieve AI zelf stilaan verandert in een resem sociale platformendie ons een revolutie in onze online-ervaring beloven, kunnen we ons afvragen in welk stadium ze zich precies bevindt.

Archief / TECH