Fr

BLUE

GTA VI ... en een bureau om op te klimmen, door Luc de Tillesse (The Crew)

Zaterdag 21 November 2026

GTA VI ... en een bureau om op te klimmen, door Luc de Tillesse (The Crew)

Tweeduizend jaar geleden vatte Juvenalis de verlangens van het Romeinse volk samen in drie woorden: panem et circenses. Brood en spelen. Een menigte die je voedt en entertaint, en die niet meer vraagt dan dat.

Tweeduizend jaar later heeft de release van GTA VI de hele planeet in beweging gebracht. Dertien jaar wachten, een wereldwijde campagne en, volgens Sensor Tower, meer dan anderhalf miljard dollar omzet op de dag van release. Miljoenen mensen wachtten op exact hetzelfde moment, controller in de hand.

Toch verval ik niet in de reflex van de moralist. In het Colosseum stierf men echt; in Vice City zijn de slachtoffers pixels. GTA is een artistiek en technologisch huzarenstuk, een satire op onze tijd en een collectieve afspraak waarin veel meer zit dan geweld. Het vergelijken met de arena’s zou te makkelijk zijn.

Wat mij als reclamemaker fascineert, is het mobiliserende vermogen rond een onderwerp waarbij het begrip ‘zin’ wankel kan zijn.
Maar denk eens aan carpe diem, het adagium dat Robin Williams laat weerklinken in Dead Poets Society. Ook dat gaat over wat we doen met de tijd die ons gegeven is.

En precies daar wordt het interessant. Carpe diem kan gelezen worden als “haal er alles uit, zonder grenzen”. Dat is exact wat GTA belooft: een totale vrijheid, zonder gevolgen. Maar daar houdt de vergelijking met de film op. In de klas van Keating betekent de dag plukken: op je bureau klimmen om de klas met andere ogen te zien, je eigen stem durven laten horen en iets doen dat telt. De film is trouwens niet naïef: het einde laat zien dat een elan zonder begeleiding slecht kan aflopen.

En de energie is er wel. Miljoenen mensen die jarenlang kunnen wachten, elk detail becommentariëren en samenkomen rond hetzelfde werk. We weten bovendien dat deze gemeenschap gul kan zijn en dat al meermaals heeft bewezen. Daar ligt misschien een denkpiste voor onze goededoelenorganisaties. Het ontbreekt onze tijd niet aan engagement, soms wel aan een bestemming.

Laten we dus, in plaats van te oordelen, op het bureau klimmen. Laten we even van wat hoger naar dit fenomeen kijken. Wat we zien, is geen samenleving die haar gevoel voor het collectief kwijt is, maar een samenleving die weet samen te komen wanneer je haar daartoe de kans geeft. Blijft de vraag wat we met die samenkomsten doen.

De echte vraag is niet “spelen of niet spelen”. Het is of de vrijheid die we in een virtuele wereld beleven ons vrijer maakt in de echte wereld, of er juist voor in de plaats komt.

Archief / BLUE