Fr
Close

BRANDS

Over de waarheid, door Fred Bouchar (MM)

Zaterdag 21 Oktober 2017

Over de waarheid, door Fred Bouchar (MM)

Vergeving, is dat een kwestie die zich beperkt tot de godsdienstige en de privésfeer? Of kan ze ook een maatschappelijke en politieke lading hebben? Werd de gedurfde, ja zelfs als provocerende ervaren keuze van Les Inrocks om Cantat op de cover te zetten, door absolutie ingegeven? Speelden niet eerder commerciële argumenten (niets zo goed als een fikse polemiek om de verkoopcijfers op te krikken, dat weet elke uitgever)? Het waren maar een paar van de vragen die de toon zetten tijdens een etentje onder collega’s. Vragen van een te duizelingwekkende diepgang om met een enkel antwoord van de tafel te worden geveegd, zoals het edito dat het magazine na de feiten op zijn site (en in het nummer van zijn volgende nummer) publiceerde om zich te rechtvaardigen.
 
Datzelfde edito hief zelfs een belerend vingertje. “Journalistiek maakt het soms nodig om grijze zones te onderzoeken, grenzen te overtreden, evidenties te overstijgen, wat die ook mogen zijn. Journalistiek gaat verder dan een moreel standpunt dat al dan niet opgestoken duimen impliceert.” Waouh.
 
Vandaag is het binnen de pers de bon ton om, vaak door zichzelf op te werpen als de garantie van de brand safety van zijn adverteerders, zichzelf de rol van moraalridder aan te meten. Die wordt (weliswaar steeds minder vaak) geassocieerd met journalistiek om de spot te drijven met de twittosfeer. Kwestie van het ijzer te smeden als het heet is en te strijden met de wapens die je hebt. En als we het dan toch over onze digitale wereld hebben, Kantar TNS herinnerde er onlangs nog aan dat de meeste mensen de sociale netwerken niet vertrouwen. Fake news, Facebook: een zelfde strijd. Pittig detail: laatstgenoemde reikte ons afgelopen week – zonder al te veel branding en in een paginagrote krantenadvertentie, godbetert – een helpende hand met “tien tips om fake news te identificeren”. Authentiek!
 
Maar wat is de waarheid? “De wereld heeft het concept uit de Verlichting dat de waarheid baseert op de waarneming van de realiteit, min of meer laten varen. Daarvoor is de werkelijkheid te complex en te angstaanjagend. Het is veel makkelijker om alle feiten die niet stroken met onze vooroordelen te negeren en enkel diegene te zien die onze vastgeroeste ideeën bevestigen. Ik denk – geloof – wat ik denk, en jij vindt er het jouwe van. Misschien zijn we het eens over het feit dat we het oneens zijn. Dan bereik jehet punt waarop de liberale tolerantie de obscurantistische ontkenning tegenkomt. Dat is hipper dan hip (…). We zijn fanatieker dan ooit als het gaat om politiek, extremer dan ooit op het vlak van religie, stugger dan ooit in onze redeneringen. Minder en minder in staat tot compassie. We zien de wereld enkel nog door een totalitaire en onbuigzame bril (…). Niemand maakt zich dus nog druk om uitgeholde concepten als leugen of waarheid.”
 
Aldus de vrije vertaling van een vaststelling die een cynische uitgever als hoofdpersonage in de laatste roman van Nathan Hill (The Nix) doet. Een bijzonder goed boek trouwens, ik kan het je alleen maar aanraden.
 

Archief / BRANDS