Onlangs startte een nieuw bedrijf in de Verenigde Staten, StackOverflow. Oorspronkelijk ging het om een bende programmeurs die op basis van hun ervaring vonden dat het goed zou zijn hun ideeën te delen.

Wat ook de gebruikte taal of het type probleem waarmee hij geconfronteerd wordt is, een programmeur kan – net zoals een auteur of een journalist – vast komen te zitten. Bij gebrek aan inspiratie, ervaring, lef, tijd… het doet er niet toe, maar een programmeur kan blokkeren. Op dat moment moet je een beroep doen op een expert. Maar zoals een van de oprichters van Stack Overflow – Jeff meer bepaald – zegt, hebben de experts het veel te druk. Denken dat ze je te hulp gaan snellen, is een illusie. Niemand kan garanderen dat ze tijd kunnen vrijmaken om het probleem van de vastzittende programmeur op te lossen. En als ze het al kunnen, voor welke prijs? Je kunt dus maar beter gebruikmaken van het beroemde ‘long tail effect’ en een team onder de arm nemen.

Jeff en zijn vrienden dachten dat er overal wel programmeurs genoeg zouden zijn die elk apart een stukje van de code in handen zouden hebben. Een code, een herinnering of een geniale ervaring, terwijl ze voor de rest op hun beurt blokkeren op bepaalde momenten. Stel dat je dat allemaal op een site zou zetten – geniale invallen en problemen, vragen en antwoorden, een Q&A met de mogelijkheid voor de community om te stemmen – dan zou er uiteindelijk een community van getalenteerde mensen ontstaan die hun kennis zouden delen om zo over nog meer talent te beschikken en het net nog beter te maken. Hun site is de kruising van de wereld van wiki’s, blogs, forums en Digg/reddit. Vandaag breiden ze hun diensten uit naar al wie een Q&A wil openen over een bepaald onderwerp of thema. Ze zijn niet de enigen die dat doen, ik kan ook communities van amateur-experts starten. Daar gaat het niet om.

Wat ik hier wil aantonen, is de convergentie die er kan of moet zijn tussen aandeelhouders en beheerders en diegenen die het werk doen. Convergentie is niet altijd evident als je hoort hoeveel managers klagen dat ze op korte termijn moeten werken, met de ROI van hun aandeelhouders als enige visie. In dit geval echter motiveert wat deze gekken drijft ook hun aandeelhouders. Ga zelf maar eens kijken op de blog van Jeff Atwood (http://www.codinghorror.com/blog/): hij legt er haarfijn uit wat hem en zijn team motiveert. Het gaat niet om geld. Wel de oprichting van een grote gemeenschap van anti-experts die door hun ervaringen te delen alsmaar meer expertise creëren en die steeds toegankelijker maken. Wat de aandeelhouders daarvan vinden? Hoe kan een investeringsfonds, een lid van zijn raad van bestuur aanvaarden dat de oprichter van de onderneming zegt: “Yes, Stack Overflow Internet Services Incorporated©®™ is technically a business, even a venture capital backed business now -- but I didn't co-found it because I wanted to make money. I co-founded it because I wanted to build something cool that made the internet better.”

Als investeerder en aandeelhouder van dat bedrijf steunt Fred Wilson de uitspraken van de oprichter. Uiteraard preciseert hij meteen dat hij niet de ambitie koestert om van het bedrijf een vereniging zonder winstoogmerk te maken. Hij zegt dat de waarde zal groeien uit de gemeenschap van gebruikers en van de mate waarin ze zich inzetten voor de gemeenschap. Op zijn blog schrijft hij het volgende: “At USV we do focus on financial metrics, but our number one goal for our companies is to build very large networks of engaged users. We believe that if they do that, they will build value for themselves and us. So that is how we measure success first and foremost. We believe very large networks of engaged users will ultimately create significant financial value for everyone involved.”

Er zijn dus investeerders, aandeelhouders en bestuurders die het doel van een onderneming begrijpen en snappen wat de troepen moet drijven: niet geld, wel het vak en de visie op het vak. Hoe beter die vervuld wordt, hoe beter het zal gaan met de raad van bestuur. Is dat elders denkbaar? Volgens mij is het voorbeeld van dit bedrijf een inspirerend model. Natuurlijk is het makkelijker in een start-up. Maar niets verhindert een groot bedrijf dat niets met technologie te maken heeft hetzelfde te doen. Harley Davidson ontsnapte aan het faillissement dankzij de kracht van zijn community die allesbehalve virtueel was. Ik had het geluk langs de westkust van de States te reizen, met een Harley via de mythische Pacific Highway. In elk dorp, bij elk tankstation, aan elk verkeerslicht betuigden de mensen hun sympathie. Doorgewinterde bikers wezen me de weg, met als enige aanleiding het feit dat ik met een Harley reed. Een mythe, een icoon die in Amerika dat ten prooi is aan crisis, een band creëert tussen de mensen. Je legt er meer en vooral zeer tastbare contacten dan op Facebook. De toekomst van de markt en diegenen die het leadership willen veroveren, hangt samen met de kracht van gemeenschappen.

Het klopt dat de twee voorbeelden in deze tekst gaan over bedrijven die opgericht werden door mensen die hun hobby in een bedrijfsproject hebben gegoten. En wat als het bedrijf nu eens zou uitgroeien tot de hobby van de mensen die er werken? En als het werk zo zinvoller zou worden? Wat denkt u daarvan?